Γράφει ο Νίκος Σάνσης(οικονομολόγος)
nisansis@hotmail.com
Η τελευταία επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στις ΗΠΑ, μου έδωσε την ευκαιρία να θυμηθώ, και να γράψω τούτο το άρθρο, για τις αντίστοιχες παλαιότερες επισκέψεις ομολόγων του, στην ίδια χώρα. Δεν είναι πάρα πολλές αλλά ούτε και σημαντικές. Στα δάχτυλα της μιας χειρός μπορεί κανείς να τις μετρήσει και, τελειώνοντας το μέτρημα, να διαπιστώσει ότι ο Λευκός Οίκος δεν υπήρξε και τόσο «φιλόξενος» για τους... Έλληνες αξιωματούχους. Οι Αμερικανοί προτιμούσαν να αναζητούν λύσεις μέσω των κατά καιρούς πρέσβεών τους στην Ελλάδα, μέσω υφυπουργών των Εξωτερικών ή ειδικών απεσταλμένων ή και μέσω τρίτων, κορυφαίων προσωπικοτήτων από χώρες – μέλη της Συμμαχίας, παρά να καλούν στις HΠA τους κυβερνήτες της Ελλάδος. Στην δεκαετία του 50 οι επισκέψεις και λόγω των γεγονότων του εμφυλίου, οι επισκέψεις δεν υπήρξε αναγκαιότητα να γίνουν. Οι αμερικανοί ήσαν μόνιμα εγκατεστημένοι στην τότε Ελλάδα και έμμεσα διοικούσαν. Στο τέλος της 10ετίας του 50 υπήρξε η επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου και στρατηγού της Νίκης του 1944 Ντούαιτ Αϊζενχάουερ τον Δεκέμβριο του 1959 στην Αθήνα.
Η πρώτη ουσιαστική επίσκεψη γίνεται το 1961 από το τότε ελληνικό πρωθυπουργικό ζεύγος Κωνσταντίνου και Αμαλίας Καραμανλή. Οικοδεσπότης του Λευκού Οίκου ο Τζων Φ. Κέννεντυ. Ένας νέος ηγέτης με κοσμογονικές ελεύθερες ιδέες και αρχές διοίκησης για τον τότε κόσμο και την Αμερική. Θετικές ανταλλαγές απόψεων και στόχων για έργα και πράξεις στήριξης μεταξύ των τότε κυβερνήσεων. Ο τότε Αμερικανός πρόεδρος προσπαθούσε σταδιακά να επιβάλλει τις απόψεις του και τις νέες θέσεις στον τότε ελεύθερο κόσμο. Ο Έλληνας πρωθυπουργός στα πλαίσια της Ελληνικής φιλοξενίας θα ανταποδώσει την πρόσκληση στον Αμερικανό πρόεδρο. Όμως οι σφαίρες στο Ντάλλας το μεσημέρι του Νοεμβρίου το 1963 θα ματαιώσουν την επίσκεψη. Ο Κ. Καραμανλής στο Παρίσι αυτοεξόριστος θα πει αργότερα «με τον θάνατο το Κέννεντυ ο κόσμος ξαναμπαίνει στο σκοτάδι της επικίνδυνης αντιπαράθεσης».
1964 και ο τότε πρωθυπουργός και Γέρος της Δημοκρατίας, παππούς του σημερινού πρωθυπουργού, επισκέπτεται τις ΗΠΑ για διμερείς συζητήσεις στο θέμα του τότε καυτού Κυπριακού. Πρόεδρος των ΗΠΑ ο Λύντον Τζόνσον. Από τις συζητήσεις μια η πικρή διαπίστωση σε σχέση με το 1961. Τέλμα θέσεων και απόψεων και εμμονή των ΗΠΑ στο σχέδιο Ατσενσον. Διαφωνία πλήρης μεταξύ των δυο μερών. Και τα πρώτα σύννεφα στον ορίζοντα της πολιτικής αποσταθεροποίησης για την χώρα επισκέπτονται το καλοκαίρι του 1965 με τα Ιουλιανά και την κατάπτυστη αποστασία των βουλευτών της Ένωσης Κέντρου. Πρώτη πράξη η πτώση του Γέρου της Δημοκρατίας, με τελικό αποτέλεσμα την τραγική χούντα της 21ης Απριλίου του 1967.
Μετά την μεταπολίτευση και λόγω του έντονου αντιαμερικανισμού του Ελληνικού λαού δεν υπήρξαν ιδιαίτερες επαφές με την αμερικανική ηγεσία 10ετία του 70 και 80. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλης «αντιυπερατλαντικης φιλοσοφίας πολιτικός» είχε δώσει προτεραιότητα στην εδραίωση της ελληνικής παρουσίας στην Ευρώπη για να την εντάξει τελικά στην τοτε ΕΟΚ με την πολιτική πράξη του 1980.
Επί πρωθυπουργίας Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, το 1990 υπήρξε επίσκεψη του τελευταίου με την κόρη του Ντόρα, στον τότε πρόεδρο Τζωρτζ Μπους, τον πρεσβύτερο, για θέματα του Κυπριακού και την μεγαλύτερη συμμετοχή των ελληνικών στρατευμάτων στον ευρύτερο στρατιωτικό κορμό του ΝΑΤΟ. Ο πόλεμος του Κόλπου τον Ιανουάριο του 1991 ετοιμαζότανε.
Σημαντική επίσκεψη ελλήνων πρωθυπουργών στις ΗΠΑ ήταν, η καθυστερημένη λόγω και των αντιαμερικανικών θέσεων, του Ανδρέα Παπανδρέου, επί προεδρίας Κλίντον, το 1994 πάλι με θέματα Κυπριακού αλλά και βασικής επιθυμίας του Έλληνα πρωθυπουργού για επίσκεψη στον Λευκό Οίκο.
Το 1996 ο Κ. Σημίτης επισκέπτεται τον οικοδεσπότη του Λευκού οίκου Τζωρτζ Μπους τον νεότερο και όλοι θυμούνται το δώρο του πρώτου προς τον δεύτερο που ήταν το νόμισμα ενός ευρώ.
Δεν είναι και τόσο πολλές οι επισκέψεις Ελλήνων πρωθυπουργών στις HΠA τα τελευταία 60 χρόνια. Αλλά και στις επισκέψεις τους στη χώρα μας, οι Αμερικανοί πρόεδροι υπήρξαν ιδιαιτέρως φειδωλοί. Γενικώς, οι διμερείς συναντήσεις κορυφής μεταξύ Ελλάδος – HΠA είναι ελάχιστες, ενώ μερικές δεν ήσαν και τόσο ευχάριστες για την ελληνική πλευρά.
Ας ελπίσουμε ότι η τελευταία επίσκεψη του Έλληνα ομολόγου, στον πρόεδρο Ομπάμα θα δώσει κάποιες ελπίδες στήριξης αλλά πάντοτε με μεγάλη επιφύλαξη από αυτά που συζητούν οι τζώνηδες φίλοι μας όπως, Σκοπιανό, Κυπριακό, θέματα Αιγαίου, κλπ...
fimotro
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου